KOZLUK
TARİHİ : Eski adıyla Hazzo, Muş Dağları'nın güney eteklerinde kurulmuş
olan tarihi bir yerleşim merkezidir. İlçemizle ilgili tarihi vesikalara
bakıldığında Selçuklular dönemi öncesindeki bilgilerin; kesinlik arz etmediği
görülür. Bununla birlikte az sayıdaki tarihi kaynaklar eski adıyla Hazzo'nun,
Selçukluların Anadolu'ya gelmeden evvel kurulduğunu belirtmektedir. Bitlis Beyi
Şerefhan'ın kaleme aldığı "Şerefnâme", Evliya Çelebi'nin "Seyehatnâmesi" ve
Kamus'ul Âlan adlı bir eserde, Hazzo beyleri ve yöre halkından söz edilmektedir.
Evliya Çelebi Seyahatname'sine göre Timur'un kuvvetleri Hazzo'yu Diyarbakır
hakimi Akkoyunlu Uzun Hasan'dan almış ve kalesini yıktırmıştır. Sonraları
yapılan savaşlarla bölge yeniden Akkoyunlu Devleti hükümranlığına girmiştir.
1502 yılında Safevi devleti hükümdarı Şah İsmail'in Akkoyunlu devletini ortadan
kaldırmasıyla hakimiyet Safevilere geçmiştir. Bölgedeki karışıklıklar ve Osmanlı
ile Safeviler arasındaki bölge hakimiyeti mücadelesi iki devleti 1514 yılında
Çaldıran ovasında karşı karşıya getirmiştir.
Yavuz Sultan Selim, Çaldıran Savaşı'ndan önce İdris-i Bitlisî'yi beylerle
irtibat kurmak üzere bölgeye göndermiş, İdris-i Bitlisi buradaki yirmi beş beyle
toplantı yaparak bunların Osmanlı himayesini kabul etmelerini sağlamıştır.
Böylece bölgede bulunan yirmi beş beylikten biri olan Hazzo Beylik'i de Osmanlı
himayesine girmiş oldu. Çaldıran zaferinden sonra, Hazzo Kalesi'nin hakimliğini
Bitlis hakimi Şerefhan'a verilmiştir. Bu yönetim (Diyarbekir Beylerbeyliğine
bağlı beş beylik) biçimi Osmanlı devletinde II. Abdülhamit dönemine kadar
sürmüştür. II. Abdülhamit'in 1884'de "Vilayet-i Umumiye" kanunu ile Diyarbekir
Beylerbeyliği'ni ortadan kaldırmasıyla, Hazzo, merkezi idareye (Bitlis'e) bucak
olarak bağlanmıştır. Hazzo, 01 Haziran 1938'e kadar Sason'a bağlı bir bucaktır.
Aynı tarihli bir yasayla ismi "Kozluk" olarak değiştirilip Siirt iline bağlı bir
ilçe haline getirilmiş ve aynı yıl içinde ilçede belediye teşkilatı kurulmuştur.
18 Mayıs 1990'da çıkarılan bir başka yasa ile daha önce Siirt iline bağlı bir
ilçe olan Batman'ın il; Kozluk da Batman'a bağlı bir ilçe durumuna
getirilmiştir.
COĞRAFİ DURUM :
Kozluk ilçesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Dicle Bölümü'nde Batman
iline bağlı bir ilçedir. Diyarbakır-Bitlis karayolunun